A
Abnormale pijn
Zie neuropathische pijn.
Acupunctuur
Een procedure toegepast in of overgenomen uit de Chinese geneeskunde waarbij bepaalde lichaamsgebieden worden bewerkt met dunne naaldjes. Acupunctuur kan worden gebruikt voor het verlichten van chronische pijn.
Acute pijn
Ontstaat wanneer het lichaam beschadiging van lichaamsweefsels of ziekte ontdekt. Zenuwuiteinden raken te geprikkeld of beschadigd, waarna pijnsignalen via de zenuwen naar de hersenen worden gestuurd. De pijn wordt meestal als 'scherp' of 'schrijnend' beschreven en is te bestrijden met gewone pijnstillers, zoals paracetamol, ibuprofen of codeïne.
Acuut
Wordt gebruikt voor het beschrijven van een aandoening die plotseling ontstaat, ernstig is maar slechts korte tijd duurt.
Alcohol
Een ouder geneesmiddel dat gebruikt wordt als middel om een zenuwblokkade te bewerkstelligen. Alcohol leidt tot permanente vernietiging van de zenuw maar is lastig te gebruiken omdat meer zenuwen beschadigd kunnen raken dan de bedoeling is.
Alcoholabusis
Een langdurig hoog alcoholgehalte van het lichaam kan zenuwbeschadiging veroorzaken. Alcoholici eten vaak slecht en kunnen een dusdanig vitaminegebrek ontwikkelen dat de zenuwbeschadiging daardoor verergert.
Algeheel anestheticum
Zie anestheticum.
Allergische reactie
Een reactie van het afweersysteem van het lichaam op lichaamsvreemde stoffen (allergenen). Stoffen die allergieën veroorzaken, zijn onder meer pollen, huismijten, pelzen van dieren en bepaalde voedingsstoffen.
Alternatieve geneeskunde
Wordt ook complementaire geneeskunde genoemd. Een term voor een verscheidenheid aan behandelingen die niet alom geaccepteerd zijn door de reguliere geneeskunde. Veelgebruikte alternatieve behandelingen van pijn zijn meditatie, reflexologie, yoga, hypnotherapie en acupunctuur.
Anestheticum
Een geneesmiddel ter vermindering van pijn of het volledig verdoven van een gebied; kan als plaatselijk verdovingsmiddel worden toegediend waarbij het gebruik beperkt blijft tot rond het gebied rond de pijnbron, of voor algehele verdoving (narcose).
Angst
Een gevoel van vrees, bang-zijn, zenuwachtigheid of schrik gepaard gaand met rusteloosheid of spanning. Chronische pijn kan tot angstgevoelens leiden.
Anticonvulsiva
Ook anti-epileptica genoemd. Geneesmiddelen bedoeld om epileptische aanvallen te voorkomen. Kunnen in bepaalde situaties ook worden gebruikt voor het verlichten van chronische pijn.
Antidepressiva
Geneesmiddelen ter behandeling van depressie. Kunnen in bepaalde situaties ook worden gebruikt voor het verlichten van chronische pijn.
Anti-inflammatoir geneesmiddel
Een geneesmiddel ter bestrijding van pijn als gevolg van een ontsteking. Kan een steroïde of een ‘niet-steroïde’ geneesmiddel zijn.
Anti-inflammatoir steroïde geneesmiddel
Zie anti-inflammatoir geneesmiddel.
Arachnoidea
Eén van de dunne vliezen die het centraal zenuwstelsel (inclusief de hersenen en het ruggenmerg) omringen en beschermen.
Arachnoïditis
Een ziekte van de arachnoidea.
Artritis
Pijn en ontsteking van gewrichten.
B
Behandeling met een implanteerbaar systeem
Chronische pijn kan worden behandeld met een implanteerbaar systeem dat werkt in het gebied rond het ruggenmerg. Een mogelijkheid is elektrische stimulatie toegediend aan het ruggenmerg (neurostimulatie); dit werkt doordat pijnsignalen gestoord worden voordat die signalen de hersenen bereiken. De andere mogelijkheid is pijnmedicatie via een medicijnpomp rechtstreeks in de intrathecale ruimte toe te dienen. Zie Intrathecale geneesmiddeltoediening (ITGT).
Beroerte
Een aandoening veroorzaakt door zuurstofgebrek in de hersenen dat kan leiden tot verlies van het vermogen om een deel van het lichaam te bewegen.
Bestraling
Wordt ook radiotherapie genoemd. Toepassing van gecontroleerde doses straling ter behandeling van ziekten, in het bijzonder kanker. Bestraling wordt meestal gegeven door röntgenstralen op het te behandelen lichaamsdeel te richten.
Bijwerkingen
Ongewenste (in tegenstelling tot therapeutische) effecten van een geneesmiddel of behandeling.
Bloedziekte
Een probleem met de werking van de bestanddelen van het bloed, zoals een bloedstollingsstoornis of bloedarmoede.
C
Cardioloog
Een arts die zich specifiek bezighoudt met de diagnostiek en behandeling van het hart en de bijbehorende bloedvaten.
Centraal zenuwstelsel (CZS)
Een van de twee hoofdonderdelen van het zenuwstelsel (het andere deel is het perifere zenuwstelsel) bestaande uit de hersenen, de hersenstam en het ruggenmerg.
Chemische stoffen
Blootstelling aan bepaalde chemische stoffen kan beschadiging van perifere zenuwen veroorzaken. Voorbeelden zijn: blootstelling aan lood, kwik, arsenicum en thallium, sommige insecticiden en oplosmiddelen, bepaalde kruidengeneesmiddelen (in het bijzonder Chinese kruidengeneesmiddelen) die bijzonder rijk zijn aan kwik en arsenicum.
Chiropodist
Iemand die zich bezighoudt met chiropodie (studie en zorg van de voet).
Chiropractie
Een systeem van diagnostiek en behandeling gebaseerd op de gedachte dat het zenuwstelsel alle lichaamsfuncties coördineert en dat ziekte het gevolg is van het ontbreken van normale zenuwfuncties. Chiropractische geneeskunde gebruikt manipulatie en aanpassing van lichaamsstructuren, zoals de wervelkolom, om druk te verlichten op zenuwen die hun oorsprong vinden in het ruggenmerg.
Chiropractor
Iemand die chiropractie beoefent.
Chronisch
Wordt gebruikt voor het beschrijven van een langdurige of steeds terugkerende aandoening.
Chronische aandoening
Een langdurig probleem met het lichaam als geheel of met een lichaamsdeel, meestal als gevolg van ziekte, letsel of zenuwbeschadiging, dat tot chronische pijn kan leiden.
Chronische pijn
Pijn die steeds terugkomt of langer dan zes maanden duurt en niet te verlichten is met medicatie of een operatie.
Circulatie
Het stelsel van slagaderen, haarvaten, aderen en het hart waarin het bloed door het lichaam stroomt.
Colon
De dikke darm, onderdeel van het spijsverteringskanaal in het lichaam.
Complex regionaal pijnsyndroom (CRPS)
CRPS begint meestal in een voet of hand na een letsel, zoals een botbreuk of zenuwbeschadiging als gevolg van een operatie. Er zijn twee vormen: sympathische reflexdystrofie (SRD, CRPS type 1) en causalgie (CRPS type 2). Het belangrijkste symptoom is hevige pijn, vaak beschreven als brandende pijn. Andere symptomen zijn onder meer gevoeligheid bij aanraken, huidveranderingen, zwelling, zwakte en bewegingsverlies in een hand of voet.
Complicaties
Ongewenste gevolgen van een operatie, zoals infectie.
Continue infusie
Tijdens de proefperiode voor intrathecale geneesmiddeltoediening: het langzaam toedienen van het uit te proberen geneesmiddel in de intrathecale ruimte rond het ruggenmerg gedurende een bepaalde tijd.
Cryoanalgesie
Een techniek voor semipermanente zenuwblokkade waarbij zenuwen met extreme kou worden vernietigd en de pijn weken tot maanden afneemt.
D
Darmen
Het lange, buisvormige orgaan in de buik dat van de maag naar de anus loopt en waarin de spijsvertering wordt voltooid.
Defibrillator
Een elektrisch apparaat dat wordt gebruikt om een hartritmestoornis te herstellen of een stilstaand hart weer op gang te brengen, bijvoorbeeld na een hartaanval, door een korte elektrische schok toe te dienen.
Depressie
Klinische depressie wordt gekenmerkt door symptomen die ten minste twee weken of langer duren en zo ernstig zijn dat ze het normale dagelijkse leven belemmeren. Symptomen zijn onder meer neerslachtigheid met gevoelens van tekortschieten en een ontmoedigend gebrek aan activiteit. Klinische depressie is iets anders dan de depressie in het dagelijkse taalgebruik. Dit laatste duidt op een sombere stemming, die vaak maar van korte duur is. Chronische pijn kan tot gevoelens van klinische depressie leiden.
Diabetes mellitus (suikerziekte)
Een chronische ziekte met abnormaal hoge suikerspiegels in het bloed. Een veelvoorkomende oorzaak van beschadiging van de perifere zenuwen.
Diathermie
Een techniek waarbij hoogfrequente elektrische stroom wordt gebruikt om diepe spierweefsels op te warmen, waardoor de bloeddoorstroming verbetert en het herstel wordt bespoedigd.
Diepe warmtetherapie
Het gebruik van warmte ter behandeling van bepaalde medische aandoeningen, waaronder chronische pijn, met producten als warmtepakkingen, paraffinebaden, stralingswarmte, hete baden of handdoeken ondergedompeld in heet water. Diathermie is een vorm van diepe warmtetherapie.
Dihydrocodeïne
Zie Opioïd.
Discus
(spinaal). Zie Tussenwervelschijven.
Discusdegeneratie
Een ziekte waarbij de wervelkolom is aangetast, meer in het bijzonder de tussenwervelschijven, de zachte kussens tussen de wervels van de wervelkolom. Discusdegeneratie kan chronische pijn veroorzaken.
Doorbraakpijn
Een kortdurende opflakkering van pijn van matige tot ernstige intensiteit die optreedt tegen een achtergrond van pijn die anders goed onder controle is. Doorbraakpijn komt zelden voor bij neurostimulatie of intrathecale geneesmiddeltoediening en kan worden behandeld door de stimulatie of de hoeveelheid medicijn aan te passen met behulp van het patiëntenprogrammeerapparaat.
E
Echografie
Echografie is een onderzoek waarbij met behulp van ultrageluidsgolven een afbeelding van een inwendig orgaan wordt gemaakt.
Elektrode
Een dunne draad die op de huid is aangebracht of ter hoogte van de rug is ingebracht (inwendige neurostimulatie) en die elektrische stimulatiepulsen doorgeeft. Bij inwendige neurostimulatie is dit een dunne geïsoleerde draad met elektrodepunten (elektrische contacten) aan het uiteinde.
Elektrodecontactpunten
Elektrische contactpunten aan het uiteinde van een elektrode die wordt gebruikt voor inwendige neurostimulatie.
Epidurale fibrose
Littekenweefsel dat rond de wervelkolom ontstaat, meestal na een rugoperatie. Kan een oorzaak zijn van het failed back surgery-syndroom.
Erfelijk
Doorgegeven van generatie op generatie.
F
Failed back surgery-syndroom (FBSS)
Constante of terugkerende pijn na een mislukte operatie wegens een lumbosacrale spinale aandoening (aandoening van de onderrug).
Fantoompijn
Mensen bij wie een ledemaat geamputeerd is, lijden vaak aan pijn die uit het geamputeerde lichaamsdeel lijkt te komen. Dit wordt fantoompijn genoemd.
Fenol
Een ouderwets geneesmiddel dat gebruikt wordt als middel om een zenuwblokkade te bewerkstelligen. Fenol leidt tot permanente vernietiging van de zenuw maar is lastig te gebruiken omdat meer zenuwen beschadigd kunnen raken dan de bedoeling is.
Fysiologisch
Verband houdend met inwendige lichaamsprocessen.
Fysiotherapeut
Iemand die fysiotherapie beoefent.
Fysiotherapie
Een behandelvorm waarbij fysische technieken worden gebruikt om onevenwicht in of aandoeningen van de functie en beweging van het menselijk lichaam te behandelen.
G
Geneesmiddelverslaving
Het gevolg van gewoontegebruik van geneesmiddelen waarbij negatieve lichamelijke onthoudingsverschijnselen ontstaan wanneer de gebruiker plotseling met het geneesmiddel stopt.
Glycerine
Een ouder geneesmiddel dat als middel gebruikt wordt om een zenuwblokkade te bewerkstelligen. Glycerine leidt to permanente vernietiging van de zenuw maar is lastig te gebruiken omdat meer zenuwen beschadigd kunnen raken dan de bedoeling is.
Gordelroos
Een aandoening veroorzaakt door een virus en gekenmerkt door pijnlijke huiduitslag met blaarvorming op een lichaamsdeel, vaak in de vorm van een streep of een vlek.
H
Hersenletsel
Kortdurende beschadiging van de hersenen die langdurige beschadiging van de werking van de hersenen kan veroorzaken en een bron van chronische pijn kan zijn.
Hypnotherapie
Behandeling van ziekte door een trance-achtige slaap op te wekken. Kan worden gebruikt voor het verlichten van chronische pijn.
I
Immuunreactie
Reactie van het afweermechanisme van het lichaam dat een binnendringende stof (een antigeen, bijvoorbeeld een virus, een schimmel, een bacterie of een getransplanteerd orgaan) herkent en daar antistoffen tegen maakt. Bepaalde immuunreacties kunnen tot chronische pijn vanuit zenuwen (pijnlijke neuropathie) leiden.
Infectie
Binnendringen in lichaamsweefsels van bacteriën of andere micro-organismen waardoor ziekte ontstaat.
Intervertebrale discus
Zie Tussenwervelschijven.
Intrathecale geneesmiddeltoediening (ITGT)
Bij ITGT wordt pijnmedicatie via een dun, zacht slangetje (de katheter) rechtstreeks in de intrathecale ruimte (het met vocht gevulde gebied rondom het ruggenmerg) toegediend met behulp van een intrathecale pomp.
Intrathecale pomp
Een medicijnpomp gevuld met pijnmedicatie die voorgeschreven hoeveelheden van die medicatie automatisch via een katheter rechtstreeks toedient in de intrathecale ruimte rond het ruggenmerg.
Intrathecale ruimte
De met vocht gevulde ruimte rond het ruggenmerg.
ITGT
Zie Intrathecale geneesmiddeltoediening (ITGT).
K
Kanker
Een algemene term voor meer dan honderd ziekten waarbij lichaamscellen ongecontroleerd groeien, in tegenstelling tot het normale groeipatroon.
Kankerpijn
Pijn als gevolg van de groei van een gezwel of de behandeling van kanker. Kan acuut, chronisch of periodiek zijn.
Katheter
De katheter die bij intrathecale geneesmiddeltoediening (ITGT) wordt gebruikt, is een klein, zacht slangetje. Het ene uiteinde wordt aangesloten op de pomp en het andere uiteinde wordt in het gebied rond het ruggenmerg (de intrathecale ruimte) geplaatst.
Klier
Een orgaan dat stoffen produceert en uitscheidt die door het lichaam worden gebruikt.
L
Littekenweefsel
Dicht vezelig weefsel dat zich op een genezen wond vormt.
Lokaal anestheticum
Een geneesmiddel waarmee een bepaald deel van het lichaam volledig gevoelloos wordt gemaakt zonder dat daarbij bewusteloosheid optreedt. De werking berust op blokkering van de zenuwen in het aangetaste gebied zodat pijnsignalen de hersenen niet kunnen bereiken. Zie ook anestheticum.
Lumbale discushernia
Een aandoening van de onderrug waarbij een tussenwervelschijf uit zijn normale positie is gedrukt. Discushernia kan pijn veroorzaken wanneer de tussenwervelschijf op zenuwen in de wervelkolom drukt.
Lumbosacrale spinale aandoening
Aandoening van de onderrug.
M
Manipulatie (chiropractie)
Een behandeling waarbij de handen worden gebruikt om de wervelkolom te mobiliseren, aan te passen, te rekken, te masseren, te stimuleren of op andere wijze te beïnvloeden.
Meditatie
Een naar binnen gerichte oefening gericht op het ontspannen van het lichaam en kalmering van de geest. Meditatie is een techniek uit de alternatieve geneeskunde die toegepast wordt om chronische pijn te verlichten.
Middenrug
Het gedeelte van de rug tussen onderrug en bovenrug.
Misselijkheid
Een ziek gevoel dat kan uitmonden in braken.
Morfine
Een geneesmiddel waarmee hevige pijn wordt bestreden. Het wordt vaak gebruikt na een operatie, bij zwaar letsel en bij chronische pijn.
MRI-scan
MRI = magnetic resonance imaging. Dit is een medische techniek waarbij met krachtige magneetvelden gedetailleerde afbeeldingen van het inwendige van het lichaam worden gemaakt.
Multiple sclerose (MS)
Een ziekte van het afweersysteem van het lichaam waarbij zenuwen worden aangetast en die langzaam in de loop van de tijd verergert. MS tast het vermogen om te lopen, te voelen en het beheersen van lichaamsfuncties aan, en kan gepaard gaan met chronische pijn.
N
Neuralgie
Een vorm van neuropathische pijn waarbij scherpe pijn langs het verloop van een zenuw wordt gevoeld.
Neurochirurg
Een arts die gespecialiseerd is in operaties van het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel.
Neuroloog
Een arts die zich specifiek bezighoudt met de diagnostiek en behandeling van ziekten van het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel.
Neuromodulatie
Zie neurostimulatie.
Neuropathische pijn
Pijn die veroorzaakt wordt door een beschadiging of een probleem van zenuwen of het centrale zenuwstelsel. Volgens de International Association for the Study of Pain (Internationale vereniging voor pijnonderzoek) is neuropathische pijn: pijn die begint als of veroorzaakt wordt door een primaire beschadiging of functiestoornis van het zenuwstelsel. Perifere neuropathische pijn ontstaat wanneer de beschadiging of de functiestoornis het perifere zenuwstelsel betreft. Centrale pijn is de term die voorbehouden is voor pijn die ontstaat wanneer de beschadiging of de functiestoornis het centrale zenuwstelsel betreft. Zie voor meer informatie: IASP Pain Terminology
Neurostimulatie
Een techniek waarmee pijn wordt bestreden door zenuwen elektrisch te prikkelen.
Neurostimulator/neurostimulatiesysteem
Een apparaat/systeem dat neurostimulatie afgeeft.
Nierfalen
Een aandoening waarbij de nieren geleidelijk steeds slechter werken. Daardoor gaan vocht en afvalproducten zich in het lichaam ophopen. In sommige gevallen kan nierfalen beschadiging aan de perifere zenuwen veroorzaken.
Nociceptieve pijn
Volgens de International Association for the Study of Pain (Internationale vereniging voor pijnonderzoek) kan nociceptieve pijn worden veroorzaakt door prikkeling van een nociceptor als gevolg van contact met een chemische stof, warmte of kou, of door een mechanisch ongeval.
Zie voor meer informatie: IASP Pain Terminology
Nociceptor
Pijnsensor.
Normale pijn
Zie acute pijn.
O
Obstipatie
Productie van weinig of geen ontlasting.
Onderdosering
Zie onderdosis.
Onderdosis
Gebruik van een hoeveelheid geneesmiddel die kleiner is dan door de arts is voorgeschreven. Bij de behandeling van chronische pijn kan een onderdosis tot doorbraakpijn leiden.
Onthoudingsverschijnselen
Symptomen die ontstaan bij het stoppen of verminderen van de dosis van een geneesmiddel dat lichamelijke afhankelijkheid (verslaving) veroorzaakt en dat lange tijd regelmatig gebruikt is. Onthoudingsverschijnselen kunnen erg verschillend zijn en zijn afhankelijk van de duur van het gebruik en het type geneesmiddel.
Ontsteking
Een reactie van het afweersysteem van het lichaam op infectie, irritatie, letsel of vernietiging van lichaamsweefsels. De belangrijkste kenmerken zijn roodheid, warmte, zwelling en pijn.
Ontstekingziekte
Een ziekte die wordt gekenmerkt door ontsteking.
Operatieve behandeling
Bij de behandeling van chronische pijn wordt opereren gebruikt voor het blokkeren van pijnsignalen die via de zenuwen naar de hersenen worden gestuurd en voor het corrigeren van problemen die pijn veroorzaken.
Opioïd
Een geneesmiddel dat uit de opiumplant bereid wordt. Opioïden zijn geneesmiddelen zoals codeïne, dihydrocodeïne, tramadol en morfine.
Organen
De inwendige structuren van het lichaam die een bepaalde functie uitvoeren (bijvoorbeeld de lever, de hersenen, enzovoort).
Orthopedisch chirurg
Een arts die gespecialiseerd is in het opereren van het bewegingsapparaat.
Osteopaat
Iemand die osteopathie beoefent. Osteopathie is een systeem van diagnostiek en behandeling op basis van de gedachte dat de natuurlijke neiging tot genezing van het lichaam kan worden verstoord door een disbalans in het spier- en skeletstelsel. Osteopaten werken met hun handen en passen een reeks technieken toe waarmee aandoeningen als rugpijn, migraine, sportletsel, RSI en astma worden behandeld.
Osteoporose
Een botziekte waarbij het risico van botbreuken toeneemt. Osteoporose kan gepaard gaan met chronische pijn.
Overdosering
Zie Overdosis.
Overdosis
Gebruik van een hoeveelheid geneesmiddel die groter is dan door de arts is voorgeschreven. Bij de behandeling van chronische pijn kan een overdosis tot ernstige bijwerkingen leiden.
P
Pacemaker
Een medisch apparaat dat met behulp van elektrische stimulatiepulsen de hartslag reguleert.
Pancreas
Wordt ook alvleesklier genoemd; het orgaan dat verantwoordelijk is voor de uitscheiding van stoffen voor de spijsvertering en het regelen van het bloedsuikergehalte.
Paresthesie
Een gevoel van branden, prikken, tintelen, speldenprikken of rillen op de huid. Uw arts kan dat tintelende gevoel bij neurostimulatie met 'paresthesie' aanduiden.
Patiëntenprogrammeerapparaat
Een draagbaar computertje waarmee de patiënt de neurostimulator of de pomp voor intrathecale geneesmiddeltoediening kan bedienen. Kan worden gebruikt voor het onder controle brengen van doorbraakpijn.
Perifere hyperexcitabiliteit
Een aandoening van het perifere zenuwstelsel met als gevolg oncontroleerbare spiersamentrekkingen, kramp, spierpijn en ongemak.
Perifere zenuwen
Zenuwen van het perifere zenuwstelsel.
Perifere zenuwstelsel
Een van de twee hoofdonderdelen van het menselijke zenuwstelsel (het andere is het centrale zenuwstelsel) bestaande uit de zenuwen waarlangs informatie vanuit de hersenen en het ruggenmerg naar alle andere delen van het lichaam en omgekeerd wordt verstuurd.
Pijnlijke neuropathie
Wordt ook zenuwpijn genoemd. Is het gevolg van zenuwbeschadiging waarbij hevige chronische pijn ontstaat.
Pijnreceptor
Een structuur aan het uiteinde van een zenuw die een pijnprikkel aan de buitenkant of in het lichaam herkent. Wordt ook 'nociceptor' genoemd.
Polikliniek
Als u voor een consult naar een ziekenhuisspecialist bent doorverwezen, dan gaat u naar de polikliniek. U hoeft er niet voor in het ziekenhuis te blijven.
Pompreservoir
Een houder in de pomp voor intrathecale geneesmiddeltoediening met daarin de pijnmedicatie.
Prikkel
Iets dat een reactie veroorzaakt of veroorzaakt heeft, bijvoorbeeld een aanraking.
Programmeerapparaat
Een draagbaar computertje waarmee de arts een geïmplanteerde neurostimulator of pomp voor intrathecale geneesmiddeltoediening kan bedienen zonder dat daar een operatie voor nodig is. Zie ook patiëntenprogrammeerapparaat.
Psychologisch onderzoek
Een proces waarbij informatie uit verschillende bronnen wordt gebruikt, zoals een psychologische test, de persoonlijke en medische voorgeschiedenis, en de beschrijving van huidige symptomen en problemen die door u of anderen worden ervaren. Aangezien chronische pijn zowel met lichaam als geest te maken heeft, kan een psychologisch onderzoek worden uitgevoerd om te helpen beslissen of neurostimulatie of intrathecale geneesmiddeltoediening geschikt voor u is.
R
Radiofrequente ablatie
Een techniek voor permanente zenuwblokkering waarbij hoogfrequente energie wordt gebruikt om chronische pijn te verlichten door zenuwweefsel met hitte te vernietigen. Deze techniek wordt ook neuro-ablatie genoemd.
Reflexologie
Een alternatieve behandeling gebaseerd op de gedachte dat het uitoefenen van druk op bepaalde reflexpunten op handen of voeten tot een betere circulatie van het bloed, ontspanning van het lichaam en herstel van evenwicht van organen en klieren leidt. Kan bij sommige mensen chronische pijn verlichten.
Reumatoloog
Een arts die in reumatologie gespecialiseerd is. Reumatologie is de tak van de geneeskunde die zich bezighoudt met de diagnostiek en behandeling van gewrichtsontstekingen.
Romp
Ook wel torso genoemd. Het centrale deel van het lichaam met de borst en de buik.
Röntgen
Een techniek waarmee in ziekenhuizen afbeeldingen worden gemaakt waarop afwijkingen in bot en bepaalde lichaamsweefsels te zien zijn.
Ruggengraat
Zie wervelkolom.
Ruggenmerg
Het ruggenmerg is opgebouwd uit zenuwvezels en is de centrale route waarlangs alle pijnsignalen naar en van de hersenen worden verstuurd. Het ruggenmerg wordt beschermd door de wervelkolom.
Ruggenmergletsel
Kortdurende beschadiging van het ruggenmerg die tot langdurige beschadiging kan leiden van de manier waarop het ruggenmerg werkt en chronische pijn kan veroorzaken.
S
Screeningtest
Een onderzoek dat vóór de permanente implantatie van een systeem voor intrathecale geneesmiddeltoediening of neurostimulatie door de arts wordt uitgevoerd om vast te stellen of de behandeling geschikt is voor u en voldoende pijnverlichting biedt.
Slaapstoornis
Verstoring van het normale slaappatroon. Bijvoorbeeld niet in slaap kunnen vallen of vaak wakker worden.
Spinale stenose
Een medische aandoening gepaard gaand met chronische pijn waarbij het wervelkanaal vernauwd is en op het ruggenmerg en de zenuwen drukt. Dit is meestal het gevolg van het natuurlijke verouderingsproces, maar kan ook worden veroorzaakt door lumbale discushernia, osteoporose of kanker.
Steroïdinjectie
Injectie met een anti-inflammatoir steroïd ter vermindering van ontsteking en verlichting van chronische pijn.
Stimulans
Een middel dat de waakzaamheid en het bewustzijn tijdelijk verhoogt.
Stimulatie
De elektrische pulsen geproduceerd door neurostimulatie ter verlichting van chronische pijn.
Symptoom
Een door u opgemerkt verschijnsel dat afwijkt van normaal functioneren of een normaal gevoel. Een symptoom kan op een ziekte of een andere afwijking wijzen.
Syndroom
Een verzameling verschijnselen en symptomen die vaak samen optreden en op de aanwezigheid van een bepaalde ziekte duiden of op de kans dat een bepaalde ziekte ontstaat.
T
Tramadol
Zie opioïd.
Tumor
Een abnormaal groeisel dat goedaardig (geen kanker) of kwaadaardig (kanker) kan zijn.
Tussenwervelschijven
Worden ook 'intervertebrale disci' genoemd. De zachte kussens tussen alle wervels van de wervelkolom.
V
Verslaving
Een lichamelijke of psychische behoefte aan een verslavende stof, bijvoorbeeld drugs, bepaalde geneesmiddelen of alcohol.
Vertebrae
De botjes (wervels) die samen de wervelkolom vormen.
Vliegtuig zonder drukcabine
Een vliegtuig waarvan de cabine niet hermetisch dicht is en dat daardoor alleen op lage hoogte kan vliegen. In een vliegtuig mèt drukcabine is de cabine hermetisch gesloten zodat de druk bij het vliegen op grote hoogte min of meer gelijk blijft aan de druk op de grond.
W
Wervelkolom
De wervelkolom biedt steun aan het skelet en omringt en beschermt het kwetsbare ruggenmerg en de zenuwen. De wervelkolom is opgebouwd uit 33 botjes, de wervels of vertebrae.
Wervelmanipulatie
Een pijnbehandeling die gewoonlijk met de handen op gewrichten van de wervelkolom wordt uitgevoerd door een chiropractor, een osteopaat of een fysiotherapeut.
Y
Yoga
Een systeem van lichamelijke en geestelijke oefeningen die een goede gezondheid en gemoedsrust bevorderen. Yoga kan bij sommige mensen chronische pijn verlichten.
Z
Zenuw
Een bundel vezels waarlangs elektrische signalen tussen de hersenen en andere delen van het lichaam worden verstuurd. Met deze berichten worden waarnemingen naar de hersenen en instructies van de hersenen naar de spieren gestuurd.
Zenuwstelsel
Een zeer gespecialiseerd netwerk bestaande uit zenuwen waarlangs informatie uit alle delen van het lichaam naar de hersenen en het ruggenmerg en terug wordt gestuurd. Het zenuwstelsel bestaat uit twee hoofdonderdelen: het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel.
Zetpil
Een kleine raketvormige pil die in een andere lichaamsholte dan de mond smelt, meestal in het rectum of de vagina.
Ziekte
Iedere afwijkende toestand van het lichaam die het functioneren verstoort.